Rentowność zlecenia serwisowego to różnica między tym, co klient zapłacił, a wszystkim, co zlecenie Cię kosztowało. Wchodzą tu: czas technika z dojazdem, części, materiały, ewentualny powrót na to samo zlecenie. Jeśli liczysz tylko fakturę minus części, zysk wychodzi wyższy, niż jest, bo pomijasz najdroższy składnik: czas ludzi.
To, że na koncie jest więcej pieniędzy niż miesiąc temu, nie znaczy jeszcze, że każde zlecenie zarabia. Część z nich dokłada, a ratują je inne. Saldo tego nie powie. Dopiero rachunek na poziomie pojedynczego zlecenia pokazuje, które.
Z czego składa się koszt zlecenia
Przejdź przez 5 kategorii kosztów i do każdego zlecenia przypisz je osobno.
- Czas technika na miejscu to godziny od wejścia do wyjścia, pomnożone przez pełny koszt godziny pracy (wynagrodzenie z narzutami, nie sama stawka z umowy).
- Dojazd to czas za kierownicą liczony jak czas pracy plus paliwo i zużycie samochodu.
- Części i materiały liczysz po cenie zakupu, nie sprzedaży.
- Wizyty dodatkowe to powrót po brakującą część i ponowna wizyta po nietrafionej diagnozie.
- Czas biurowy to przyjęcie zgłoszenia, umawianie, protokół, wystawienie faktury. Trudniej go zmierzyć, ale nie jest zerowy.
Największy błąd to pominięcie dojazdu i powrotów. Pomoże w tym rejestracja czasu pracy w terenie, która oddziela dojazd od pracy i oczekiwania. Jeśli technik spędził godzinę na naprawie i dwie na drodze, kosztuje 3 godziny, nie jedną. Tak to trzeba liczyć.
Przykład obliczenia
Weźmy wymianę elementu w urządzeniu u klienta. Klient zapłacił 1000 zł netto.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Przychód ze zlecenia | 1000 zł |
| Praca na miejscu: 2 h × 100 zł pełnego kosztu godziny | −200 zł |
| Dojazd tam i z powrotem: 1,5 h × 100 zł | −150 zł |
| Paliwo i zużycie samochodu | −50 zł |
| Części po cenie zakupu | −400 zł |
| Wynik zlecenia | 200 zł (20%) |
Teraz ta sama sytuacja, tyle że w samochodzie zabrakło części. Technik wrócił następnego dnia.
Dojazd i czas na miejscu liczą się drugi raz: dodatkowe 1,5 godziny jazdy i godzina pracy kosztują 250 zł, do tego 50 zł paliwa. Wynik spada do −100 zł, więc zlecenie, które wyglądało na zyskowne, dokłada. Kwoty są przykładowe, ale mechanizm powtarza się w każdym serwisie.
Koszt, którego nie widać na fakturze
Są wydatki, które nie trafiają na żadną pozycję zlecenia, a mimo to je obciążają. Technik czeka pod obiektem, bo nikt nie otworzył dostępu. Klient odwołuje wizytę w drodze.
Diagnoza wymaga telefonu do producenta, który trwa godzinę. Każda z tych sytuacji to realny czas, za który nikt nie zapłacił.
Jeśli zaczniesz je zapisywać w karcie pracy lub protokole jako osobny wiersz (czas oczekiwania, powód), po miesiącu zobaczysz, które z nich powtarzają się najczęściej. Część da się wpisać do umowy lub cennika jako opłatę za nieodbytą wizytę albo czas oczekiwania, o ile zgadza się na to klient. Zapis musi być jasny dla obu stron i uzgodniony z klientem przed pierwszą wizytą.
Marża a rentowność
Marża na części i rentowność zlecenia to nie to samo. Część możesz sprzedać z dobrą marżą. Mimo to zlecenie wyjdzie na minus, jeśli kosztowało zbyt wiele godzin. Dlatego licz wynik całego zlecenia, a nie tylko pozycji na fakturze.
Przydatne bywa też spojrzenie na wynik na godzinę pracy technika: wynik zlecenia podzielony przez godziny (z dojazdem). Dwa zlecenia po 200 zł zysku nie są równe, jeśli jedno zajęło godzinę, a drugie cały dzień.
„Ja niby wiem, że zarabiam, bo widzę pieniądze na koncie.”
Usłyszałam to w tym tygodniu od właścicielki firmy instalacyjnej. Chyba trudno lepiej opisać problem z oceną rentowności w małej firmie. …więcej
Skąd brać dane
Rachunek jest tak dobry, jak dane do niego. Z protokołu bierzesz godziny rozpoczęcia i zakończenia prac. Użyte części i materiały też tam są.
Czas dojazdu ustalasz z grafiku lub zapisu trasy. Koszt godziny ustalasz raz na kilka miesięcy na podstawie kosztów zatrudnienia i aktualizujesz, gdy się zmienia.
Zacznij od próby: weź 10 zleceń z ostatniego miesiąca i policz je ręcznie w arkuszu. Pewnie zobaczysz, że 2 lub 3 mają wynik bliski zera lub ujemny. Interesuje Cię to, co je łączy: klient, typ urządzenia, odległość, brak części.
Jakie decyzje z tego wynikają
Wynik zleceń pokazuje 4 rodzaje działań:
- Zmiana ceny lub zasad wyceny, jeśli ten sam typ zlecenia regularnie wychodzi słabo (na przykład dopłata za dojazd poza strefą).
- Poprawa przygotowania, jeśli straty biorą się z powrotów po części. Pomaga tu magazyn części w samochodach techników.
- Zmiana umowy lub rozmowa z klientem, jeśli to on generuje dużo drobnych wizyt. Szerzej o tym, kiedy stała stawka przestaje się opłacać, piszemy w tekście o ryczałcie i rozliczeniu za zlecenie.
- Rezygnacja z klienta lub typu zleceń, ale dopiero po sprawdzeniu, czy nie psuje jej jednorazowy błąd.
We wpisie na LinkedInie przytaczam rozmowę z właścicielką firmy instalacyjnej, która była przekonana o zyskowności firmy, bo widziała pieniądze na koncie. Saldo konta jest sumą wszystkich zleceń naraz, więc nie odpowie na pytanie, które z nich zarabiają, a które dokładają.
Od czego zacząć
- Ustal pełny koszt godziny technika, razem z narzutami.
- Wybierz 10 ostatnich zleceń i policz je według 5 kategorii kosztów.
- Zaznacz zlecenia z wynikiem poniżej zera lub bliskim zera i poszukaj wspólnej cechy.
- Zmień jedną rzecz (cennik dojazdu, zapas części, zasady wyceny) i po miesiącu policz ponownie.
- Ustal stałą rutynę: raz w miesiącu przeglądaj wyniki zleceń razem z technikami i dyspozytorem. Rentowność to jeden z pięciu wskaźników, które opisujemy w tekście o wskaźnikach dla zarządu serwisu.
Jak Service Express pomaga w liczeniu rentowności zleceń
Service Express wiąże godziny pracy, materiały i dojazdy ze zleceniem, klientem i kontraktem. Analiza rentowności zlecenia uwzględnia koszt części i dojazdu.
Paliwo i noclegi serwisantów przypiszesz do konkretnego zlecenia, a wynik poszczególnych kontraktów zobaczysz na dashboardach. Minimalna marża w ofercie blokuje nieopłacalne propozycje. Więcej w sekcji o kontroli kosztów.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć rentowność zlecenia serwisowego?
Od tego, co klient zapłacił, odejmij wszystko, co zlecenie kosztowało: czas technika na miejscu, dojazd, części i materiały, wizyty dodatkowe oraz czas biurowy. W przykładzie z artykułu przychód 1000 zł i koszty 800 zł dają wynik 200 zł, czyli 20%.
Czy marża na części to to samo co rentowność zlecenia?
Nie. Część możesz sprzedać z dobrą marżą, a zlecenie i tak wyjdzie na minus, jeśli kosztowało zbyt wiele godzin. Dlatego licz wynik całego zlecenia, a nie tylko pozycji na fakturze.
Ile traci serwis na powrocie po brakującą część?
W przykładzie z artykułu powrót następnego dnia dodał 250 zł kosztów pracy i 50 zł paliwa, przez co wynik zlecenia spadł z 200 zł do minus 100 zł. Zlecenie, które wyglądało na zyskowne, zaczęło dokładać (kwoty przykładowe).
Od czego zacząć liczenie rentowności w firmie serwisowej?
Od ustalenia pełnego kosztu godziny technika razem z narzutami. Potem weź 10 zleceń z ostatniego miesiąca, policz je ręcznie w arkuszu według pięciu kategorii kosztów i sprawdź, co łączy te z wynikiem bliskim zera lub ujemnym: klient, typ urządzenia, odległość czy brak części.

