---
title: "Termowizja w utrzymaniu ruchu: co badać i jak opisać wynik"
description: "Termowizja w utrzymaniu ruchu: co badać kamerą, w jakich warunkach mierzyć, jak opisać wynik badania termowizyjnego i kiedy zlecić je firmie zewnętrznej."
url: https://service-express.pl/wiedza/termowizja-w-utrzymaniu-ruchu/
updated: 2026-11-04
publisher: Service Express (Apps4business Sp. z o.o.)
---

# Termowizja w utrzymaniu ruchu: co badać kamerą i jak opisać wynik

Szybka odpowiedź Termowizja w utrzymaniu ruchu to badanie kamerą, która pokazuje nagrzewanie się rozdzielnic, połączeń, silników, łożysk, izolacji i wymienników, zanim coś zawiedzie. Pomiar ma sens przy obciążeniu urządzenia i z poprawnie ustawioną emisyjnością. Wynik opisz zdjęciem, temperaturą, warunkami i zaleceniem.

[Agnieszka Baranowska, CEO Service Express](https://www.linkedin.com/in/agnieszkabaranowska/) Opublikowano 4 listopada 2026

**Termowizja w utrzymaniu ruchu to bezdotykowe badanie temperatury urządzeń kamerą, która pokazuje nagrzewanie się elementów, zanim dojdzie do awarii.** Sprawdzisz nią rozdzielnice, połączenia elektryczne, silniki, łożyska, izolację, wymienniki. Wynik jest wiarygodny przy obciążonym urządzeniu i poprawnie ustawionej emisyjności. Opis badania powinien pozwalać wrócić do niego za pół roku.

Kamera nie mówi, co się zepsuło. Pokazuje, gdzie jest cieplej, niż być powinno, a resztę musi dopowiedzieć technik.

## Co badać kamerą

**Najlepiej badać to, co przed awarią się nagrzewa.** Dotyczy to głównie pięciu grup.

| Obiekt | Co widać na obrazie | Przykład |
| --- | --- | --- |
| Rozdzielnice i połączenia elektryczne | Gorące zaciski, jedna faza cieplejsza od pozostałych | Poluzowana śruba w szynie |
| Silniki i napędy | Nagrzana obudowa, uzwojenie, sprzęgło | Silnik cieplejszy od sąsiedniego, bliźniaczego |
| Łożyska | Podwyższona temperatura obudowy | Pompa ze zużywającym się łożyskiem, o czym więcej w tekście o [uszkodzeniach łożysk](https://service-express.pl/wiedza/uszkodzenia-lozysk/) |
| Izolacja rurociągów, pieców, ścian | Miejsca ucieczki ciepła | Brakujący fragment otuliny na rurze parowej |
| Wymienniki, grzałki, chłodnice | Nierównomierny rozkład temperatury | Zanieczyszczony fragment wymiennika, który słabiej oddaje ciepło |

Norma ISO 18434-1 opisuje ogólne procedury termografii w diagnostyce maszyn. Znajdziesz w niej terminologię, rodzaje badań, zasady ustalania kryteriów ważności anomalii, interpretację danych i raportowanie. Opisuje też kompensację emisyjności oraz temperatury odbitej. To dobry punkt odniesienia dla własnej procedury.

## Jak często

**Częstotliwość wyznacza ważność urządzenia i tempo, w jakim usterka się rozwija.** Jednej liczby dla wszystkich nie ma. Zacznij od maszyn krytycznych i wpisz badanie do [harmonogramu przeglądów](https://service-express.pl/wiedza/harmonogram-przegladow-maszyn/).

Trzymaj stały cykl, bo wartość termowizji bierze się z porównania z poprzednimi wynikami. Przy instalacjach elektrycznych termin mogą wyznaczać wymagania ubezpieczyciela i procedury zakładu, więc sprawdź je u siebie. Miejsce pomiarów wśród innych podejść pokazuje artykuł o [strategiach utrzymania ruchu](https://service-express.pl/wiedza/strategie-utrzymania-ruchu/).

## Warunki pomiaru

Zdjęcie zrobione w złych warunkach jest gorsze niż jego brak. Daje fałszywą pewność.

- **Obciążenie.** Wada przewodzącego połączenia nagrzewa się dopiero wtedy, gdy płynie prąd. Badaj przy typowym albo największym normalnym obciążeniu i zapisz, jakie ono było. Tego samego pomiaru przy postoju nie wolno traktować jako dowodu, że wszystko jest w porządku.

- **Emisyjność.** Błyszczący metal wysyła mało promieniowania i wygląda na zimniejszy, niż jest. Producenci kamer opisują proste sposoby ustawienia emisyjności, na przykład naklejenie kawałka taśmy izolacyjnej o znanej, wysokiej emisyjności i dopasowanie ustawienia tak, by odczyt pokrywał się z odczytem na taśmie.

- **Temperatura odbita.** Kamera widzi także promieniowanie z otoczenia odbite od badanego elementu. Grzejnik, lampa albo słońce za plecami potrafią sfałszować obraz. Ustaw kamerę tak, by nie łapała odbić, albo zastosuj kompensację z instrukcji kamery.

- **Dostęp i bezpieczeństwo.** Do wielu elementów trzeba zdjąć osłony. Czynności przy urządzeniach pod napięciem wykonuje wyłącznie osoba z uprawnieniami, według zakładowych zasad bezpiecznej pracy.

- **Porównywanie.** Najpewniejszy wniosek to różnica względem podobnego elementu pracującego w takich samych warunkach: sąsiedniej fazy, bliźniaczego silnika, poprzedniego badania.

## Jak opisać wynik

Zapis „było gorąco” nie nadaje się do niczego. Opis powinien zawierać:

- urządzenie i punkt pomiaru (numer z ewidencji, strona, element),

- datę, osobę wykonującą badanie i model kamery,

- warunki, czyli obciążenie, temperaturę otoczenia, przyjętą emisyjność,

- obraz termiczny i zwykłe zdjęcie tego samego miejsca,

- temperaturę w punkcie i temperaturę odniesienia,

- ocenę i zalecenie z terminem.

Kryteria oceny, czyli kiedy anomalia jest „do obserwacji”, a kiedy „do pilnej naprawy”, ustal w zakładzie. Oprzyj je na instrukcji producenta, wymaganiach ubezpieczyciela, własnej historii pomiarów. ISO 18434-1 opisuje, jak takie kryteria ustalać. Nie przepisuj liczb z internetu, tylko wpisz te, które potrafisz uzasadnić.

## Co zrobić z wynikiem

Każdy znaleziony punkt wraca do systemu jako zlecenie z osobą odpowiedzialną i terminem. Zapisz też, czy po naprawie zrobiono badanie kontrolne, bo to ono potwierdza, że usterkę usunięto. Zdjęcia z kolejnych badań ułóż przy urządzeniu, żeby po roku bez szukania w folderach zobaczyć, czy dane miejsce nagrzewa się coraz bardziej, czy wróciło do normy po naprawie. Dla pomiarów elektrycznych uzupełnieniem jest [protokół pomiarów instalacji elektrycznej](https://service-express.pl/wiedza/do-pobrania/protokol-pomiarow-instalacji-elektrycznej/).

## Kiedy zlecić firmie zewnętrznej

Własna kamera nie zawsze się opłaca. Przy rzadkich badaniach sprzęt i szkolenie kosztują więcej niż okazjonalne zlecenie. Zlecenie na zewnątrz ma sens w czterech sytuacjach:

- badania są rzadkie i kamera przez większość roku leży w szafie,

- potrzebujesz raportu jako dokumentu dla ubezpieczyciela lub audytora,

- badanie obejmuje rozdzielnie, do których zakład nie ma uprawnień,

- brakuje osoby, która rozumie obraz, a nie tylko go robi.

Kwalifikacje osób wykonujących termografię opisuje norma ISO 18436-7, która dzieli je na trzy kategorie.

W kategorii I mieści się obsługa kamery i wskazywanie wyraźnych anomalii, a kategoria II dodaje interpretację wyników oraz ocenę ich ważności, czyli odpowiedź na pytanie, czy anomalia wymaga reakcji dziś, czy dopiero na następnym przeglądzie. Kategoria III obejmuje opracowywanie procedur.

Zapytaj wykonawcę o kategorię osoby, która zrobi pomiar oraz podpisze raport. Zewnętrznego wykonawcę ocenia się podobnie jak inne usługi, co rozwija artykuł o [outsourcingu utrzymania ruchu](https://service-express.pl/wiedza/outsourcing-utrzymania-ruchu/).

## Od czego zacząć

- Wypisz pięć najważniejszych rozdzielnic i maszyn, których awaria zatrzymuje produkcję.

- Ustal, kto ma uprawnienia do pracy przy nich i kto może zrobić zdjęcia.

- Przygotuj wzór opisu badania z listą powyżej.

- Zrób pierwsze badanie przy normalnym obciążeniu i zapisz je jako punkt odniesienia.

- Wpisz kolejne badania do harmonogramu przeglądów.

## Jak Service Express pomaga w prowadzeniu badań termowizyjnych

Badania termowizyjne mają wartość tylko wtedy, gdy wyniki da się porównać po miesiącach. Serwisy prewencyjne w Service Express opierają się na planie przeglądów, na podstawie którego powstają zlecenia cykliczne z pilnowaniem dat. Całość widać w kalendarzu, a wyniki trafiają do historii urządzenia.

- Zlecenia realizowane są według checklist dopasowanych do typu urządzenia. Zobacz [serwisy prewencyjne](https://service-express.pl/system/#serwisy-prewencyjne).

- Technik dodaje zdjęcia i notatki w cyfrowym protokole, a klient podpisuje go na ekranie. Szczegóły w [elektronicznych protokołach](https://service-express.pl/system/#protokoly).

- Historia każdego urządzenia jest w bazie na poziomie klienta, obiektu i maszyny. Więcej w [bazie urządzeń](https://service-express.pl/system/#baza-urzadzen).

Wzory do tego tematu: wypełnij online albo pobierz DOCX [Harmonogram przeglądów urządzeń](https://service-express.pl/wiedza/do-pobrania/harmonogram-przegladow/)[Lista kontrolna przeglądu okresowego](https://service-express.pl/wiedza/do-pobrania/lista-kontrolna-przegladu/)[Protokół naprawy](https://service-express.pl/wiedza/do-pobrania/protokol-naprawy/)[Protokół przeglądu instalacji gazowej](https://service-express.pl/wiedza/do-pobrania/protokol-przegladu-instalacji-gazowej/)

## Najczęstsze pytania

### Co można sprawdzić kamerą termowizyjną w zakładzie?

Rozdzielnice i połączenia elektryczne, silniki, łożyska, sprzęgła, izolację rurociągów i pieców oraz wymienniki ciepła. Kamera pokazuje miejsca nagrzane ponad otoczenie albo ponad podobne elementy, zanim pojawi się awaria.

### Jak często robić badania termowizyjne?

Częstotliwość zależy od ważności urządzenia i od tego, jak szybko rozwija się usterka. Maszyny krytyczne bada się częściej, a rozdzielnice zwykle w stałym cyklu ustalonym w planie przeglądów. Najważniejsza jest powtarzalność, bo porównuje się wyniki z poprzednich badań.

### Dlaczego emisyjność i obciążenie wpływają na wynik?

Emisyjność określa, ile promieniowania wysyła powierzchnia, więc błędne ustawienie fałszuje temperaturę. Obciążenie decyduje, czy usterka w ogóle się nagrzewa: wada połączenia przy małym prądzie może być niewidoczna.

### Kiedy zlecić badanie termowizyjne firmie zewnętrznej?

Gdy nie masz kamery ani przeszkolonej osoby, gdy badanie wymaga pracy przy rozdzielnicach pod napięciem, albo gdy raport ma być dokumentem dla ubezpieczyciela lub audytora. Wykonawcę warto wybierać po kwalifikacjach osoby wykonującej pomiar.

Autorka Agnieszka Baranowska

CEO Service Express

[Profil na LinkedInie](https://www.linkedin.com/in/agnieszkabaranowska/)

## Czytaj dalej

[Urządzenia i przeglądy **TPM i autonomiczne utrzymanie ruchu: jak wdrożyć w zakładzie**](https://service-express.pl/wiedza/tpm-autonomiczne-utrzymanie-ruchu/)[Urządzenia i przeglądy **Uszkodzenia łożysk: przyczyny, objawy, tabela diagnostyczna i kiedy wymieniać**](https://service-express.pl/wiedza/uszkodzenia-lozysk/)[Urządzenia i przeglądy **Utrzymanie ruchu: co to jest, strategie i wskaźniki**](https://service-express.pl/wiedza/utrzymanie-ruchu/)
