Protokół serwisowy powinien zawierać: kto pracował, gdzie, kiedy, na jakim urządzeniu, co zastał, co zrobił, jakich części użył, w jakim stanie zostawił urządzenie, kto to potwierdził podpisem. Dobrze wypełniony wystarcza, żeby po 12 miesiącach odtworzyć przebieg wizyty bez dzwonienia do technika. Źle wypełniony jest tylko kartką, którą ktoś w biurze musi uzupełniać z pamięci.
Po co protokół, skoro jest zlecenie
Zlecenie opisuje sprawę: co zgłoszono i co zaplanowano. Protokół jest dowodem wizyty i opisem tego, co faktycznie zrobiono. Korzysta z niego księgowość przy fakturze, magazyn przy rozliczeniu części, kierownik przy reklamacji, technik wracający za 6 miesięcy do tego samego urządzenia.
Na przykład klient po 1 miesiącu twierdzi, że usterka wróciła przez Waszą wcześniejszą naprawę. Z protokołu wynika, że pierwotna przyczyna była inna. Wymieniono wskazany element, a klient odmówił wymiany drugiego, co zapisano z jego podpisem. Rozmowa trwa 5 minut, a nie 5 dni.
Elementy, które muszą się znaleźć w protokole
Tabela zbiera wszystkie elementy w jednym miejscu. Przykładowe wpisy dotyczą jednego urządzenia: klimatyzatora ściennego w biurze klienta.
| Element | Po co | Przykład wpisu |
|---|---|---|
| Zlecenie, klient i obiekt | Łączy protokół ze zleceniem i fakturą | Zlecenie nr 0412, firma biurowa, ul. Przykładowa 5, 2. piętro |
| Data, godziny i technik | Dowodzi, kto i kiedy był na miejscu, i pozwala policzyć czas pracy | 12 października, 9:10 do 10:25, Jan Kowalski |
| Urządzenie | Pozwala sprawdzić historię właśnie tego egzemplarza | Klimatyzator ścienny, model X, nr seryjny z tabliczki, pokój 214 |
| Stan zastany i przyczyna | Pokazuje, co było przed ingerencją i skąd wniosek o usterce | Brak chłodzenia, kod błędu na pilocie, wymiennik mocno zabrudzony; przyczyna: brudny wymiennik, hipoteza |
| Wykonane i niewykonane czynności | Wskazuje, za co jest faktura i czego nie zrobiono | Umyto wymiennik i skraplacz, zrobiono test; nie wymieniono czujnika, bo brak części |
| Części i materiały | Zamyka rozliczenie magazynu i wycenę | Filtr siatkowy, numer katalogowy z magazynu, 1 szt. |
| Pomiary i wyniki prób | Dowodzi, że po wizycie urządzenie działa | Temperatura nawiewu przed 18 °C, po 11 °C, przy pracy na chłodzenie |
| Stan końcowy i zalecenia | Informuje, czy trzeba wrócić, i zabezpiecza serwis na przyszłość | Działa; zalecana wymiana czujnika, klient poinformowany |
| Podpis klienta | Potwierdza zapis przez upoważnioną osobę | Imię i nazwisko osoby z administracji, podpis po pokazaniu zapisu |
Identyfikacja
Numer zlecenia, nazwa klienta, adres obiektu, data wizyty, godzina przyjazdu, godzina zakończenia, dane technika (imię, nazwisko). Urządzenie: nazwa, model, numer seryjny albo oznaczenie z naklejki, lokalizacja w obiekcie. Brak numeru seryjnego to najczęstsza luka, która później uniemożliwia sprawdzenie historii.
Stan zastany i przyczyna
Co technik zobaczył po przyjeździe, jakie były objawy, jakie kody błędów, jakie odczyty. Zapisz tu wszystko, co widać, zanim cokolwiek ruszysz. Dopiero po tym opisujesz przyczynę, a jeśli nie jest pewna, piszesz wprost, że to hipoteza.
Wykonane czynności
Konkretnie, nie „serwis wykonany”. Wymieniono filtr, wyczyszczono wymiennik, skorygowano ustawienia, wykonano test. Wpisuj też niewykonane czynności wraz z powodem: brak części, brak dostępu, odmowa klienta.
Części i materiały
Nazwa, numer katalogowy, ilość. Z tej części korzysta magazyn przy zdejmowaniu stanu oraz biuro przy wystawianiu faktury. Niepełna lista rozjeżdża stany magazynowe po cichu.
Pomiary i wyniki prób
Przy przeglądach i naprawach wymagających pomiarów zapisz wartości oraz warunki pomiaru. Dobrym przykładem jest odczyt przed i po. To najlepszy dowód, że urządzenie po wizycie działa tak, jak powinno.
Stan końcowy i zalecenia
Czy urządzenie działa, czy działa warunkowo, czy wymaga kolejnej wizyty. Jeśli technik widzi ryzyko, które nie jest przedmiotem zlecenia, wpisuje je jako zalecenie. To zapis na przyszłość: gdy klient zignoruje ostrzeżenie, a po czasie dojdzie do awarii, protokół pokaże, że został poinformowany.
Podpis klienta
Imię i nazwisko osoby podpisującej. Do tego podpis. Dobrze jest, jeśli podpisuje ktoś upoważniony po stronie klienta, a nie przypadkowa osoba z recepcji, a podpis powinien następować po pokazaniu klientowi, co zapisano. Gdy urządzenie trafia do warsztatu, jego stan przy przyjęciu i wydaniu zapisuje osobny protokół przekazania sprzętu.
Protokół a faktura
Protokół jest też dokumentem, od którego zaczyna się rozliczenie. Księgowość bierze z niego czas pracy, użyte części, potwierdzenie wykonania prac. Jeśli któraś z tych informacji jest nieczytelna albo jej brakuje, faktura czeka, a razem z nią zapłata. Dlatego warto traktować protokół jak początek faktury, a nie dodatek do wizyty.
Z tego samego powodu protokół powinien być spójny ze zleceniem: ten sam numer, ten sam klient, to samo urządzenie. Rozjazd danych między dokumentami to najczęstszy powód, dla którego ktoś w biurze dzwoni do technika w sprawie wizyty sprzed tygodnia.
Serwisant usunął nietypową usterkę pompy ciepła.
Kilka miesięcy później inny technik pojechał do urządzenia z identycznymi objawami. Wykonał pomiary, zamówił nawet nową płytę główną. …więcej
Jak wypełniać w terenie, żeby nie było zaległości
Papierowy protokół wypełniany wieczorem z pamięci to zwykle najsłabszy element całego procesu. 5 zasad, które to zmieniają:
- Wypełniaj na miejscu, nie w aucie na następnej ulicy. Gdy technik robi to przy urządzeniu, pamięta szczegóły i może od razu o coś dopytać klienta.
- Rób zdjęcia przed, w trakcie i po. Tabliczka znamionowa, stan zastany, wymieniona część, stan końcowy. Zdjęcie jest szybsze niż opis i trudniej się z nim spierać.
- Zbieraj podpis zanim wyjedziesz. Niepodpisany protokół oznacza, że faktura czeka na dopinanie dokumentów.
- Ustal wspólne słownictwo. Jeśli każdy technik opisuje tę samą czynność inaczej, nie przeszukasz historii ani nie policzysz, jak często coś się psuje.
- Używaj list kontrolnych dla typu urządzenia. Przegląd klimatyzacji czy kotła ma stałe kroki, więc nie trzeba ich wymyślać za każdym razem. Przykładowe układy są we wzorach protokołu serwisowego klimatyzacji i protokołu serwisowego kotła gazowego.
Zakres danych obowiązkowych w Twojej branży zależy od rodzaju urządzeń i wymagań klientów. Sprawdź aktualne wymagania w przepisach dla swojego typu urządzeń i dopisz do wzoru to, co z nich wynika.
Błędy, które psują protokół
Wpis „wg zlecenia” zamiast opisu pracy. Brak numeru seryjnego. Części wpisane w protokole inne niż pobrane z magazynu.
Zdjęcia zostające w telefonie technika zamiast w zleceniu. Podpis złożony przed końcem prac, a potem uzupełniony dopiskami. Każdy z tych 5 błędów wychodzi dopiero przy fakturze albo reklamacji, czyli wtedy, gdy najtrudniej go naprawić.
Od czego zacząć
- Weź pięć ostatnich protokołów i sprawdź, czy z każdego da się odtworzyć wizytę bez dzwonienia do technika.
- Zrób listę pól obowiązkowych, na przykład numer seryjny, części, stan końcowy i podpis, i oznacz je na wzorze.
- Pobierz wzór protokołu serwisowego i dopasuj go do swoich urządzeń. Przy usterce sięgnij po wzór protokołu naprawy.
- Ustal zasadę: protokół wypełnia się u klienta, a nie po powrocie do bazy.
- Po miesiącu policz, ile protokołów wracało do poprawek. To miara jakości procesu, a nie technika.
Jak Service Express pomaga w prowadzeniu protokołów serwisowych
Cyfrowe protokoły w Service Express odwzorowują 1:1 papierowe wzory stosowane w firmie, a własne wzory są funkcją pakietu Pro. Serwisant tworzy protokół w aplikacji na telefonie lub tablecie. Dodaje zdjęcia przed i po naprawie, rejestruje czas pracy, zbiera podpis klienta na ekranie. Aplikacja działa także offline.
Podpisany protokół trafia e-mailem do klienta i do systemu, gdzie jest archiwizowany w formacie PDF. Opis jest w sekcjach protokoły i aplikacja.
Najczęstsze pytania
Co powinien zawierać protokół serwisowy?
Kto pracował, gdzie, kiedy, na jakim urządzeniu, co zastał, co zrobił, jakich części użył, w jakim stanie zostawił urządzenie i kto to potwierdził podpisem. Dobrze wypełniony wystarcza, żeby po 12 miesiącach odtworzyć przebieg wizyty bez dzwonienia do technika.
Czym protokół serwisowy różni się od zlecenia?
Zlecenie opisuje sprawę, czyli co zgłoszono i co zaplanowano, a protokół jest dowodem wizyty i opisem tego, co faktycznie zrobiono. Korzystają z niego księgowość, magazyn, kierownik przy reklamacji i technik wracający do tego samego urządzenia.
Kiedy wypełniać protokół serwisowy?
Na miejscu, u klienta, a nie wieczorem z pamięci ani w aucie na następnej ulicy. Zdjęcia rób przed, w trakcie i po, a podpis klienta zbierz, zanim wyjedziesz.
Jakie błędy najczęściej psują protokół serwisowy?
Wpis „wg zlecenia” zamiast opisu pracy, brak numeru seryjnego, części inne niż pobrane z magazynu, zdjęcia zostające w telefonie technika i podpis złożony przed końcem prac. Każdy z tych błędów wychodzi dopiero przy fakturze albo reklamacji, czyli wtedy, gdy najtrudniej go naprawić.

