Przegląd pompy ciepła to wizyta serwisu, w której technik sprawdza obieg czynnika, instalację wodną, elektrykę i sterowanie, a wynik wpisuje do protokołu. Termin podaje producent w instrukcji i warunkach gwarancji. Kontrola szczelności jest czynnością osobną i obowiązkową dopiero od 5 ton ekwiwalentu CO2 gazu w urządzeniu.
Co obejmuje przegląd pompy ciepła
Zakres zależy od modelu i od instalacji, dlatego punkt wyjścia to instrukcja producenta. Specyfikacje przetargowe i poradniki branżowe wymieniają zwykle podobny zestaw czynności. Przykładem jest opis przeglądu technicznego pompy ciepła wykonywanego krok po kroku przed sezonem grzewczym.
- stan układu chłodniczego, w tym ocena szczelności i ilość czynnika,
- stan wymienników ciepła i filtrów,
- szczelność i ciśnienie instalacji hydraulicznej,
- połączenia elektryczne oraz rozdzielnia,
- parametry pracy i działanie sterowania,
- stan urządzenia po zdjęciu obudowy.
Na koniec powstaje protokół. Dobrym punktem startu jest protokół uruchomienia pompy ciepła, bo przegląd porównuje parametry bieżące z tymi z uruchomienia. Ogólne zasady dokumentu opisuje tekst o protokole serwisowym.
Jak często
Termin wyznacza producent. Wiele gwarancji wymaga okresowych przeglądów według jego zaleceń, a w praktyce często jest to wizyta raz w roku. Klient, który pominie przegląd, ryzykuje spór o gwarancję przy pierwszej poważnej awarii.
Od tego terminu trzeba odróżnić dwa osobne obowiązki. Pierwszy to kontrola szczelności z rozporządzenia o F-gazach, której rytm zależy od ilości gazu. Drugi to okresowa kontrola systemu ogrzewania w budynku według art. 23 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków (ISAP).
Obowiązek z ustawy spoczywa na właścicielu lub zarządcy budynku. Dla innych źródeł ciepła o sumarycznej mocy powyżej 70 kW przewidziano kontrolę co najmniej raz na 3 lata. Przepis nie wymienia pomp ciepła z nazwy. Kontrolę wykonuje osoba z wykazu uprawnionych, a nie zwykły serwis, więc klienta z takim pytaniem odeślij do niej.
Kontrola szczelności: kiedy obowiązuje
Rozporządzenie (UE) 2024/573 (EUR-Lex) zalicza pompy ciepła do urządzeń stacjonarnych, które podlegają kontroli szczelności (art. 5). Próg to 5 ton ekwiwalentu CO2 dla gazów z załącznika I. Dla gazów z sekcji 1 załącznika II próg wynosi 1 kg.
Ekwiwalent liczysz jako masę gazu razy GWP. Na przykład pompa z 7,5 kg HFC-32 (GWP 675) ma około 5,06 tony, więc kontrola jest obowiązkowa. Pompa z 3 kg tego samego gazu ma około 2 tony i obowiązku nie ma.
Wyjątki są dwa. Hermetycznie zamknięte urządzenia, oznakowane jako takie, zwalnia się z kontroli poniżej 10 ton ekwiwalentu. W budynkach mieszkalnych zwolnienie kończy się przy 3 kg gazu.
| Gaz w urządzeniu | Kontrola co | Z systemem wykrywania wycieków |
|---|---|---|
| od 5 do mniej niż 50 ton ekwiwalentu CO2 | 12 miesięcy | 24 miesiące |
| od 50 do mniej niż 500 ton | 6 miesięcy | 12 miesięcy |
| 500 ton i więcej | 3 miesiące | 6 miesięcy |
Pompa z 80 kg HFC-32 ma około 54 ton ekwiwalentu (przykład), więc trafia do drugiego wiersza. System wykrywania wycieków jest obowiązkowy dopiero od 500 ton. Całość obowiązków omawia tekst o F-gazach dla firmy serwisowej.
Czego klienci zwykle nie rozróżniają
Najczęstsze nieporozumienie? Przegląd to nie kontrola szczelności. Może zawierać ocenę szczelności, lecz kontrola z rozporządzenia ma własny termin i dokumentację.
Klient widzi jedną wizytę. Prawo widzi dwie czynności.
Kolejna sprawa to odpowiedzialność. Za zapewnienie kontroli odpowiada operator, czyli zwykle właściciel pompy. Serwis wykonuje ją na zlecenie, więc w ofercie wpisz kontrolę jako osobną pozycję. Klient, który widzi tylko “przegląd”, nie wie, że płaci za dwie rzeczy.
Jest też temat napraw. Po usunięciu wycieku certyfikowana osoba sprawdza urządzenie po upływie co najmniej 24 godzin pracy, ale nie później niż po miesiącu.
Dokumentacja po przeglądzie
Operator prowadzi dokumentację każdego urządzenia objętego kontrolą szczelności (art. 7). Zapisuje w niej typ i ilość gazu oraz ilości dodane i odzyskane z datą. Dochodzą dane wykonawcy z numerem certyfikatu, daty i wyniki kontroli oraz informacje o naprawach nieszczelności.
Wykonawca czynności dla operatora zachowuje kopię dokumentacji przez co najmniej 5 lat. Karty urządzeń trafiają w Polsce do Centralnego Rejestru Operatorów, a wpis po wizycie ma termin 15 dni roboczych. Wyjaśnia to tekst o rejestrze CRO.
Własne zapisy wygodnie trzymać na karcie urządzenia chłodniczego. Wynik kontroli idzie do protokołu kontroli szczelności. Większe układy, na przykład agregaty wody lodowej, podlegają tym samym zasadom, a dla wielu z nich próg 50 ton jest realny.
Od czego zacząć
- Zrób listę pomp u klientów z kolumnami: czynnik, ilość w kilogramach, GWP, ekwiwalent CO2.
- Oznacz urządzenia od 5 ton i przypisz im odstęp kontroli z tabeli.
- Rozdziel w ofercie dwie pozycje: przegląd według producenta oraz kontrolę szczelności.
- Sprawdź, czy każdy technik wysyłany do pompy ma ważny certyfikat.
- Ustaw przypomnienie o wpisie do CRO na dzień po wizycie.
Wzory i wskazówki z tego obszaru zbiera poradnik urządzenia i przeglądy.
Jak Service Express pomaga w przeglądach pomp ciepła
Przeglądy pomp ciepła to powtarzalne terminy oraz dokumenty, które łatwo zgubić przy kilkudziesięciu klientach. Service Express układa je w jednym miejscu, ale rejestr CRO prowadzi Instytut Chemii Przemysłowej, dlatego wpisy robisz bezpośrednio tam.
- Serwisy prewencyjne tworzą zlecenia cykliczne według harmonogramu i wysyłają klientom e-mail oraz SMS z przypomnieniem o obowiązkowych przeglądach. Szczegóły w sekcji o serwisach prewencyjnych.
- Baza urządzeń przechowuje pełną historię serwisową, a kod QR lub NFC pokazuje ją technikowi na miejscu. Więcej o bazie urządzeń.
- Elektroniczne protokoły odwzorowują papierowe wzory firmy, klient podpisuje je na ekranie, a dokument trafia do archiwum w PDF. Szczegóły w sekcji o protokołach.
Najczęstsze pytania
Co obejmuje przegląd pompy ciepła?
Typowy przegląd obejmuje obieg czynnika chłodniczego, wymiennik i filtry, instalację wodną, połączenia elektryczne oraz parametry pracy i sterowanie. Dokładny zakres wynika z instrukcji producenta, a wynik trafia do protokołu.
Jak często robi się przegląd pompy ciepła?
Częstotliwość podaje producent w instrukcji i warunkach gwarancji. Kontrola szczelności ma osobny rytm zależny od ilości gazu: co 12 miesięcy poniżej 50 ton ekwiwalentu CO2, co 6 miesięcy od 50 do 500 ton.
Czy każda pompa ciepła musi mieć kontrolę szczelności?
Nie. Obowiązek dotyczy urządzeń z co najmniej 5 tonami ekwiwalentu CO2 gazów z załącznika I rozporządzenia 2024/573. Hermetycznie zamknięte urządzenia oznakowane jako takie i zawierające mniej niż 10 ton ekwiwalentu są zwolnione, a w budynkach mieszkalnych próg wynosi 3 kg gazu.
Kto odpowiada za kontrolę szczelności pompy ciepła?
Za zapewnienie kontroli odpowiada operator, zwykle właściciel pompy. Wykonuje ją osoba z certyfikatem, najczęściej technik firmy serwisowej, która zachowuje kopię dokumentacji przez co najmniej 5 lat.
