Przegląd systemów ppoż w budynku wykonuje się w terminach z dokumentacji producenta każdego urządzenia, w odstępach nie dłuższych niż rok, a zapewnić go musi właściciel albo zarządca, który przejął ten obowiązek w umowie. Obejmuje sygnalizację pożarową i oświetlenie ewakuacyjne. Dochodzą oddymianie oraz sterowane drzwi. Każdy z tych systemów ma innego wykonawcę i inny cykl.
Przykładem jest biurowiec z kilkoma najemcami, w którym przeglądy robi kilka firm naraz. W takim budynku liczą się podział ról, dokumenty po przeglądzie i pilnowanie terminów. Gaśnice oraz hydranty mają osobny tekst: przegląd gaśnic i hydrantów.
Co przepisy nazywają urządzeniem przeciwpożarowym
Listę urządzeń przeciwpożarowych daje rozporządzenie MSWiA o ochronie przeciwpożarowej budynków, w definicjach na początku (§ 2). Znajdziesz tam sygnalizację pożarową oraz dźwiękowy system ostrzegawczy. Jest oświetlenie ewakuacyjne. Są też hydranty wewnętrzne, klapy odcinające i urządzenia oddymiające, czyli większość tego, co w budynku komercyjnym trzeba regularnie sprawdzać.
Drzwi i bramy przeciwpożarowe trafiają na tę listę tylko wtedy, gdy mają system sterowania. Zwykłe drzwi w ścianie strefy pożarowej, bez systemu sterowania, na przykład zwolnienia elektromagnetycznego, nie są w tym rozumieniu urządzeniem. Od klasyfikacji zależy, czy dla drzwi działa § 3 rozporządzenia, czy zostaje instrukcja producenta.
Kto zleca przegląd w budynku z wieloma najemcami
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej w artykule 4 obciąża właściciela. Musi zapewnić przeglądy techniczne urządzeń przeciwpożarowych oraz ich konserwację i naprawy.
Odpowiedzialność można przenieść na zarządcę albo użytkownika, w całości lub w części, ale tylko umową cywilnoprawną. Gdy jej brak, obowiązki spadają na tego, kto faktycznie włada budynkiem.
Weźmy biurowiec z sześcioma najemcami (przykład) i firmą FM jako zarządcą. Centrala SSP i oddymianie należą do części wspólnych. Czujki i oprawy awaryjne w lokalach to jednak te same instalacje, a drzwi na klatkę zamykają pracownicy najemców. Jeśli umowa najmu nie mówi, kto wpuszcza wykonawcę do lokalu, przegląd zatrzymuje się na drzwiach najemcy.
Działa prosty zapis. W umowie zarządu stoi lista systemów, za które odpowiada zarządca. W umowach najmu jest obowiązek udostępnienia lokalu w terminie podanym z wyprzedzeniem. Współpracę z firmami zewnętrznymi opisuje artykuł podwykonawcy w FM.
Jak często: jedna reguła, wiele cykli
Rozporządzenie ustawia regułę w § 3. Urządzenia poddaje się przeglądom i konserwacji według polskich norm oraz dokumentacji producenta. Okresy wyznacza producent. Wolno je skracać, ale nie wydłużać ponad rok.
Przepis nie podaje osobnych terminów dla SSP, oświetlenia ani oddymiania, więc jeden budynek ma kilka cykli równoległych, a każdy biegnie od własnej daty ostatniego protokołu.
Spina je instrukcja bezpieczeństwa pożarowego z § 6. Opisuje wyposażenie w urządzenia ppoż. oraz sposób ich przeglądów, a obowiązek jej posiadania dotyczy obiektów wymienionych w tym paragrafie, na przykład użyteczności publicznej.
Aktualizuje się ją co najmniej raz na 2 lata oraz po zmianie sposobu użytkowania, która wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej. Nowy najemca z inną działalnością? Sprawdź jej treść.
Przegląd SSP: co dzieje się z centralą i czujkami
System sygnalizacji pożarowej (SSP) składa się z centrali i czujek. Dochodzą ręczne ostrzegacze oraz sygnalizatory. Często system steruje też innymi urządzeniami, na przykład zwolnieniami drzwi i uruchamianiem oddymiania w strefie, w której wykryto dym. Dlatego przegląd SSP idzie pierwszy.
Norma PKN-CEN/TS 54-14 obejmuje cały cykl, od planowania po konserwację takich systemów. Wiążący rytm dla Twojego systemu podaje dokumentacja producenta oraz instalatora.
Z protokołu odbioru wypisz więc, co robi zarządca (obsługa codzienna przez ochronę lub recepcję), a co firma serwisowa. Po przeglądzie wykonawca zostawia listę usterek, na przykład zabrudzone czujki czy wyłączone strefy. Takich pozycji nie odkłada się do następnego roku. Zleca się ich usunięcie z terminem.
Przegląd oświetlenia awaryjnego: dlaczego sam test świecenia nie wystarczy
Instalacje oświetlenia ewakuacyjnego są na liście urządzeń z § 2, więc obejmuje je reguła z § 3. Oprawa, która zapala się po odcięciu zasilania, jeszcze niczego nie dowodzi. Oświetlenie ma pracować z akumulatorów przez czas założony w projekcie. Sprawdza się to testem, w którym oprawa świeci do końca tego czasu.
Eksploatację i konserwację oświetlenia awaryjnego opisuje norma EN 50172. Serwis korzysta też z dokumentacji producenta opraw, ponieważ od modelu zależy, jak wygląda sam test i jak często go robić. Zakres oraz częstotliwość zależą od zastosowanych urządzeń, dlatego potwierdź je w dokumentach swojego budynku.
Tu zawodzi najczęściej układ z najemcami. Oprawy w lokalach bywają przestawiane przy aranżacji, zasłaniane sufitem podwieszanym albo odłączane razem z obwodem lokalu. Przegląd oświetlenia awaryjnego bez planu lokali pokazuje stan opraw, które wykonawca zdążył zobaczyć, a nie tych, które istnieją.
Przegląd drzwi ppoż. i oddymiania: dwa systemy zależne od ludzi
Drzwi przeciwpożarowe psują się rzadziej same niż przez użytkowników. Paragraf 4 rozporządzenia zakazuje zamykania drzwi ewakuacyjnych tak, by nie dało się ich natychmiast użyć. Zakazuje też blokowania drzwi i bram przeciwpożarowych, które mają zamknąć się samoczynnie.
Klin pod drzwiami klatki w biurze najemcy to więc naruszenie, którego przegląd raz w roku nie wyłapie. Pomaga zasada w umowie najmu oraz obchód zarządcy. Drzwi ze sterowaniem sprawdza się razem z SSP, bo ich zwolnienia reagują na sygnał z centrali. Pozostałe drzwi kontroluje się według instrukcji producenta, na przykład przy okazji przeglądu okresowego budynku.
Urządzenia oddymiające (klapy dymowe, wentylatory, centrale sterujące) są na liście z § 2. Jeśli w Twoim budynku uruchamia je sygnał z SSP, próbę warto planować wspólnie z SSP. W dokumentacji producenta sprawdź, czy nie wymaga częstszych kontroli.
Dokumenty po przeglądzie
Po przeglądzie każdego systemu w dokumentach zostają trzy rzeczy:
- protokół wykonawcy z datą, zakresem, wynikiem i terminem następnego przeglądu,
- lista usterek z decyzją, kto je usuwa i do kiedy,
- wpis w dokumentacji budynku, dzięki któremu protokół znajdziesz bez telefonu do wykonawcy.
Protokoły ppoż. trzyma się obok innych dokumentów obiektu, opisanych w tekście o książce obiektu budowlanego. Gdy kontrola przychodzi bez zapowiedzi, liczy się jedno. Zarządca w kilka minut pokazuje aktualny protokół każdego systemu.
Jak nie zgubić terminu, gdy każde urządzenie ma inny cykl
Poniższy wykaz to przykład układu w biurowcu. Tabela jest skrótem, bo każdy termin wynika z dokumentacji konkretnego urządzenia, a nie z samego przepisu, który wyznacza tylko dolną granicę.
| System | Kto zleca | Kto wykonuje | Skąd cykl | Co zostaje |
|---|---|---|---|---|
| SSP i sterowane drzwi | zarządca | firma serwisowa SSP | dokumentacja producenta, min. raz w roku | protokół, lista usterek |
| Oświetlenie ewakuacyjne | zarządca | elektryk lub serwis oświetlenia | dokumentacja producenta, min. raz w roku | protokół z czasem pracy opraw |
| Oddymianie | zarządca | wykonawca instalacji | dokumentacja producenta, min. raz w roku | protokół z próbą |
| Instalacje w lokalach najemców | zarządca z najemcą | te same firmy | jak wyżej | potwierdzenie dostępu do lokalu |
Cztery zasady ułatwiają pilnowanie wykazu:
- Jeden właściciel terminów w firmie, nie dwóch.
- Termin następnego przeglądu liczony od daty protokołu, nie od daty zlecenia.
- Przypomnienie z zapasem na zgodę najemców na wejście do lokalu.
- Protokół wpisany do wykazu w dniu wizyty.
Resztę porządkuje kalendarz przeglądów budynku. Przeliczanie różnych interwałów na daty opisuje tekst o harmonogramie przeglądów.
Od czego zacząć
- Wypisz systemy ppoż. z listy w § 2 rozporządzenia, osobno dla części wspólnych oraz lokali najemców.
- Przy każdym wpisz producenta, wykonawcę i okres z dokumentacji. Gdy dokumentacji brakuje, poproś wykonawcę o pismo z zalecanym okresem.
- Sprawdź, kto z umowy odpowiada za przegląd, i uzupełnij brakujące zapisy.
- Zbierz ostatnie protokoły, a potem policz terminy, które już minęły.
- Wyznacz jednego właściciela wykazu.
- Dla najemców przygotuj krótką informację o niezablokowanych drzwiach i drogach ewakuacyjnych oraz o zgłaszaniu wejścia wykonawcy.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 822, ze zmianami. Definicja urządzeń: § 2 ust. 1 pkt 9. Przeglądy: § 3 ust. 2 i 3. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego: § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 7. Zakazy dla drzwi: § 4 ust. 1 pkt 14 i 15.
- Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 188. Obowiązki właściciela: art. 4 ust. 1 pkt 3. Przejęcie przez zarządcę lub użytkownika: art. 4 ust. 1a.
Jak Service Express pomaga w przeglądach ppoż.
Terminy z kilku cykli i od kilku firm najłatwiej trzymać w jednym miejscu. Służy do tego system CAFM dla firm FM, a podstawy opisuje tekst o tym, co to jest CAFM, dla osób, które dopiero wybierają narzędzie do przeglądów.
- Serwisy prewencyjne tworzą zlecenia cykliczne z planu PPM i pilnują terminów, więc każdy system ma własny cykl w jednym planie.
- Skan kodu QR przy urządzeniu otwiera jego paszport techniczny.
- Zgłoszenia od najemców, także o zablokowanych drzwiach, trafiają do jednego rejestru ze statusami i priorytetami.
- Aplikacja mobilna działa offline, także w piwnicach i halach bez zasięgu, i synchronizuje się po odzyskaniu połączenia.
- Analiza protokołów z AI to jedna z funkcji systemu. Modele działają wyłącznie w prywatnej infrastrukturze Apps4business.
Obsługujesz kilka budynków? Umów prezentację aplikacji FM i zobacz taki wykaz u siebie.
Najczęstsze pytania
Jak często robi się przegląd SSP w budynku?
Rozporządzenie wymaga przeglądów w okresach ustalonych przez producenta, co najmniej raz w roku. Szczegółowy rytm dla centrali i czujek wynika z dokumentacji techniczno-ruchowej oraz normy dla systemów sygnalizacji pożarowej, więc sprawdź go u producenta i instalatora.
Kto odpowiada za przegląd ppoż w budynku z wieloma najemcami?
Obowiązek leży na właścicielu budynku, ale zarządca albo użytkownik przejmuje go w całości lub części na podstawie umowy (art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Bez takiej umowy odpowiada faktyczny posiadacz budynku. Dlatego zakres każdej strony warto spisać wprost.
Czy drzwi przeciwpożarowe podlegają takiemu samemu przeglądowi jak SSP?
Rozporządzenie nazywa urządzeniem przeciwpożarowym drzwi i bramy, które mają system sterowania, na przykład zwolnienie elektromagnetyczne. Takie drzwi przechodzą przegląd wraz z urządzeniami ppoż. Dla pozostałych terminy i zakres bierze się z instrukcji producenta.
Jakie dokumenty zostają po przeglądzie systemów ppoż?
Protokół od wykonawcy dla każdego systemu, z datą, zakresem, wynikiem i terminem kolejnego przeglądu, oraz wpis o zleceniu usunięcia usterek. Protokoły trzyma się razem z dokumentacją budynku, tak by osoba z kontroli znalazła je od ręki.
