Harmonogram przeglądów maszyn układa się od spisu urządzeń, nie od kalendarza. Najpierw ustalasz, co dokładnie obsługujesz. Potem określasz częstotliwość przeglądu każdego urządzenia i osobę, która za nie odpowiada. Dopiero na końcu rozkładasz terminy w czasie tak, żeby technicy nie mieli w 1 tygodniu 20 przeglądów, a w następnym żadnego.
Większość kłopotów z terminami nie wynika z lenistwa. Harmonogram żyje po prostu w kilku miejscach naraz: w arkuszu Excel u księgowej, w kalendarzu kierownika, w głowie technika, który pamięta, że “u nich jest w marcu”.
Zacznij od spisu urządzeń
Bez spisu urządzeń harmonogramu nie ułożysz. Dla każdej pozycji potrzebujesz kilku danych: gdzie stoi, kto jest właścicielem, jakiego jest typu, kiedy był ostatni przegląd, z jakiej umowy lub wymogu wynika jego częstotliwość.
Ważna jest ostatnia informacja. Przegląd może wynikać z umowy z klientem, z zaleceń producenta albo z przepisów dla danego typu urządzeń. Sprawdź aktualne wymagania dla swojego rodzaju urządzeń w przepisach i dokumentacji producenta, bo to one decydują, czy interwał jest do negocjacji, czy nie. Ten tekst nie zastępuje tej weryfikacji.
Ustal częstotliwości i rodzaje przeglądów
Jedno urządzenie bywa objęte kilkoma poziomami przeglądów. Prosty podział, który sprawdza się w praktyce:
- przegląd podstawowy to oględziny, czyszczenie i kontrola parametrów, wykonywane najczęściej i najkrócej,
- przegląd rozszerzony to wymiana elementów eksploatacyjnych, pomiary (także badania termowizyjne), próby działania,
- przegląd specjalny lub okresowy to ten, który wynika z wymogu zewnętrznego i ma własny dokument.
Dla każdego poziomu zapisz interwał, na przykład co miesiąc, co kwartał albo raz w roku. Zapisz też zakres prac. Zakres to checklista, którą technik odhacza na miejscu. Dzięki niej przegląd robiony przez różnych ludzi wygląda tak samo, a klient nie widzi, że “u pana Zbyszka robi się lepiej niż u pana Marka”.
Rozłóż obciążenie w czasie
Surowy harmonogram, w którym wszystko wypada w pierwszym tygodniu miesiąca, obciąża serwis w trybie karnawałowym. Zrób odwrotnie: porównaj liczbę przeglądów w tygodniach z liczbą dostępnych godzin techników i rozsuwaj terminy tam, gdzie umowa na to pozwala.
Załóżmy, że masz 20 klientów z przeglądem rocznym, a wszystkie wypadają w styczniu, bo wtedy podpisywano umowy. Przesuń część na luty i marzec, informując klientów z wyprzedzeniem. Technikom zostają miejsca na awarie, a Ty nie żonglujesz urlopami. Liczby w tym przykładzie dobraliśmy dla ilustracji, a mechanika działa tak samo przy innych.
Weź pod uwagę też lokalizację. Przeglądy u klientów położonych blisko siebie warto grupować w jednym dniu, co skraca dojazdy. Jak układać dzień technika, gdy wpadają awarie, opisujemy w tekście o planowaniu pracy serwisantów.
Terminy, które nie mogą się przesunąć
Nie każdy przegląd ma ten sam rygor. Pogrupuj je na 3 klasy:
- ścisłe mają termin z umowy lub przepisów, którego przekroczenie ma konsekwencje,
- standardowe można przesunąć o kilka dni za zgodą klienta,
- elastyczne wykonuje się w ramach okna miesiąca lub kwartału.
Przy klasie ścisłej ustaw wcześniejsze przypomnienie dla Ciebie i dla klienta, bo od niego zależy dostęp do obiektu. Termin w umowie to jedno, a dostępność klienta na wizytę to drugie. Jeśli o przeglądzie dowiaduje się on dzień wcześniej, trudno mu otworzyć dostęp do pomieszczenia technicznego, w którym stoi urządzenie. Zapisy dotyczące czasów reakcji i napraw opisujemy w artykule o umowie serwisowej z SLA.
Terminy z przepisów dotyczą na przykład konserwacji urządzeń dozoru technicznego, którą omawia tekst o konserwacji urządzeń UDT.
Dlaczego arkusz się starzeje
Arkusz z terminami działa, dopóki prowadzi go jedna osoba, która pamięta o każdej zmianie. Gdy urządzeń przybywa, a przeglądami zajmuje się kilka osób, zaczynają się rozbieżności. Ktoś zrobił przegląd, ale nie zaktualizował daty. Ktoś dodał urządzenie do umowy, ale nie do listy.
3 objawy, że czas porzucić ręczne pilnowanie:
- sprawdzasz, który przegląd jest na dziś, dopiero gdy klient zadzwoni,
- data ostatniego przeglądu w arkuszu różni się od tej w protokole,
- po urlopie osoby od harmonogramu nikt nie wie, co jest w toku.
Od razu kupować systemu nie musisz. Wystarczy zasada: termin następnego przeglądu wyliczasz z daty wykonania poprzedniego. Wpisujesz go w chwili zamknięcia zlecenia, a nie później z pamięci. To drobiazg, który usuwa większość rozjazdów.
Serwisant stoi przed centralą wentylacyjną wartą blisko milion złotych.
Nie zatrzymuje go awaria, czy brak części. Zatrzymuje go brak wiedzy o urządzeniu, które ma za chwilę serwisować. …więcej
Co robić, gdy termin się wysypie
Każdy harmonogram w końcu się rozjedzie: klient odwoła wizytę, technik zachoruje, awaria zje dzień. Ustal z góry procedurę. Przegląd, który nie odbył się w terminie, nie znika z listy ani nie “przechodzi” na kolejny miesiąc po cichu. Dostaje nowy termin, powód przesunięcia, osobę odpowiedzialną.
Raz w tygodniu przejrzyj listę przeglądów zaległych. To krótka rutyna, ale zapobiega temu, że przegląd z marca odkrywasz we wrześniu przy okazji awarii.
Wynik przeglądu zapisuj przy urządzeniu
Przegląd bez śladu to przegląd, którego nie było. Protokół z wykonanych prac wraz ze zdjęciami stanu i uwagami technika powinien trafiać do historii konkretnego urządzenia, a nie do folderu klienta na dysku.
Dzięki temu technik przy kolejnej wizycie wie, co wymieniono poprzednio. Wie też, co obiecano sprawdzić następnym razem. Gotowy układ znajdziesz we wzorze protokołu serwisowego do pobrania.
Z historii wyciągniesz też wnioski o samych urządzeniach: które psują się częściej i czy interwał przeglądu jest dobrany trafnie. Pomogą w tym wskaźniki opisane w tekście o MTBF i MTTR. Po przeróbce maszyny dopisz do historii także kontrolę, o której mówi tekst o ocenie ryzyka maszyn.
Kto za co odpowiada
Harmonogram bez właściciela przestaje działać po 2 miesiącach. Wyznacz 1 osobę odpowiedzialną za jego aktualność (na przykład koordynatora) i drugą, która ją zastępuje. Technicy odpowiadają za wykonanie przeglądu i rzetelny protokół, klient za udostępnienie dostępu.
Przy kilku zespołach przydziel urządzenia do konkretnych techników albo stref, aby ten sam człowiek zajmował się tym samym klientem. Zna urządzenia, wie, gdzie jest klucz do maszynowni, zauważa zmiany, które komuś obcemu umkną. Zastępstwo zawsze musi mieć dostęp do tej samej historii.
Od czego zacząć
- Spisz urządzenia jednego klienta: lokalizacja, typ, data ostatniego przeglądu.
- Przy każdym zapisz źródło interwału: umowa, producent albo wymóg zewnętrzny.
- Zrób checklistę dla najczęstszego typu urządzenia i użyj jej na kolejnym przeglądzie.
- Rozłóż terminy tak, aby żaden tydzień nie był przeładowany, i uprzedź klientów.
- Wprowadź cotygodniowy przegląd listy zaległości.
Jak Service Express pomaga w prowadzeniu harmonogramu przeglądów maszyn
W Service Express definiujesz plan przeglądów, a system cyklicznie generuje zlecenia zgodnie z umową lub specyfiką obiektu, pilnując terminów. Przeglądy są widoczne w kalendarzu i realizowane według checklist, a ich wynik zapisuje się w historii urządzenia. System wysyła też klientom e-maile i SMS o zbliżających się terminach przeglądów. Szczegóły w sekcji serwisów prewencyjnych.
Najczęstsze pytania
Od czego zacząć układanie harmonogramu przeglądów?
Od spisu urządzeń, a nie od kalendarza. Dla każdej pozycji zapisz, gdzie stoi, kto jest właścicielem, jakiego jest typu, kiedy był ostatni przegląd i z jakiej umowy lub wymogu wynika jego częstotliwość.
Jak często robić przegląd maszyny?
Częstotliwość wynika z umowy z klientem, zaleceń producenta albo przepisów dla danego typu urządzeń, więc sprawdź te źródła dla swojego sprzętu. Dla każdego poziomu przeglądu (podstawowy, rozszerzony, specjalny) zapisz interwał, na przykład co miesiąc, co kwartał albo raz w roku, oraz zakres prac.
Jak rozłożyć przeglądy, żeby nie przeciążyć techników?
Porównaj liczbę przeglądów w poszczególnych tygodniach z liczbą dostępnych godzin techników i rozsuwaj terminy tam, gdzie umowa na to pozwala. Przeglądy u klientów położonych blisko siebie grupuj w jednym dniu, co skraca dojazdy.
Co zrobić z przeglądem, który nie odbył się w terminie?
Nie zostawiaj go na liście i nie przenoś po cichu na kolejny miesiąc: nadaj mu nowy termin, powód przesunięcia i osobę odpowiedzialną. Raz w tygodniu przejrzyj listę przeglądów zaległych.

