Drogę od protokołu do faktury skraca się, usuwając przerwy między etapami, a nie przyspieszając wystawiania faktury. Czas ucieka na papierowym protokole, który wraca po kilku dniach. Ucieka na dopytywaniu technika o godziny i części oraz na czekaniu na księgowość. Jeśli protokół jest kompletny i podpisany w dniu wizyty, a dane same trafiają na fakturę, zapłata zaczyna biec od razu.
Gdzie ucieka czas
Weź 10 ostatnich zakończonych zleceń. Dla każdego sprawdź 3 daty: dzień wizyty, dzień dotarcia protokołu do biura, dzień wystawienia faktury. Różnice między tymi datami pokażą, który etap jest wąskim gardłem w Twojej firmie. Samo wystawienie faktury zajmuje zwykle kilka minut.
Najczęściej przerwy są 3:
- Protokół w teczce technika. Papier jedzie z nim przez kolejne zlecenia i trafia do biura w piątek albo na początku następnego tygodnia.
- Braki w protokole. Brakuje godzin pracy, numeru urządzenia, zużytych części albo podpisu klienta. Ktoś z biura dzwoni do technika, a ten odbiera dopiero wieczorem.
- Kolejka do fakturowania. Faktury wystawia się partiami, raz w tygodniu albo raz w miesiącu, bo tak jest wygodniej księgowej, a nie klientowi.
Każda przerwa ma inne lekarstwo. Najpierw zmierz, potem poprawiaj.
Protokół jako dokument, z którego powstaje faktura
Faktura serwisowa składa się z tych samych elementów, które powinny być w protokole: kto, gdzie, jakie urządzenie, co zrobiono, ile godzin, jakie części. Jeśli technik zapisuje je raz, w 1 miejscu, biuro nie musi ich przepisywać ani odgadywać. Przepisywanie to druga po czekaniu przyczyna opóźnień. Każda niezgodność kończy się telefonem i korektą.
Protokół powinien mieć pola wymagane przed zamknięciem: czas pracy i dojazdu, zużyte materiały z ilościami, opis wykonanych czynności, wynik (naprawione, wymaga dalszych prac, wymaga oferty), podpis osoby, która odebrała pracę. Szczegółowo o zawartości tego dokumentu piszemy w artykule co powinien zawierać protokół serwisowy, a gotowy punkt wyjścia znajdziesz we wzorze protokołu serwisowego.
Wprowadź 1 zasadę: zlecenia nie można zamknąć, dopóki protokół nie jest kompletny. Jedna z najtańszych poprawek, jakie możesz wprowadzić, to odmowa fakturowania z niekompletnych papierów. Technicy szybko uczą się wypełniać wszystko od razu, bo inaczej wracają do tego zlecenia.
Podpis klienta w dniu wizyty
Podpis na miejscu robi 2 rzeczy. Po pierwsze, klient potwierdza zakres wykonanych prac, więc później trudniej mu je kwestionować. Po drugie, dokument jest gotowy do fakturowania w tej samej godzinie, w której technik wychodzi z obiektu.
Gdy sprzęt przechodzi do warsztatu albo klient dostaje urządzenie zastępcze, stan sprzętu potwierdza osobny protokół przekazania sprzętu. Jeśli klient nie może podpisać od razu, ustal z nim, kto robi to w jego imieniu, albo jak wygląda akceptacja mailowa. Spory o zapłatę zaczynają się często od zdania „my tego nie zamawialiśmy w takim zakresie”. Czytelny protokół, w którym klient potwierdził, co zostało zrobione, kończy ten spór, zanim się zacznie.
Osobna sprawa to prace dodatkowe wykryte w trakcie wizyty. Zapisz je w protokole osobno, z krótką zgodą klienta. Nie mieszaj ich z zakresem z umowy lub oferty. Dzięki temu faktura jest zgodna z tym, co klient wcześniej widział, a dodatkowa pozycja ma własne uzasadnienie.
Fakturuj w dniu zamknięcia, nie w terminie księgowej
Przyzwyczajenie do fakturowania partiami wynika zwykle z tego, że faktura wymaga zebrania danych z kilku miejsc. Gdy dane są kompletne w protokole, faktura może powstać tego samego dnia, a często 1 kliknięciem. Zyskujesz tyle dni, ile trwało czekanie na partię.
Przy umowach ryczałtowych i cyklicznych faktura wychodzi według harmonogramu. Tam problemem jest co innego: pilnowanie, czy każda praca z ryczałtu została wykonana, a potem udokumentowana. Rozliczenie ponad ryczałt, na przykład materiałów, wymaga protokołu tak samo jak zlecenie jednorazowe.
Warto też ustalić z księgową, co dokładnie musi być na fakturze lub w załączniku, żeby klient jej nie odesłał. Częsta przyczyna zwrotu to brak numeru zamówienia, numeru umowy albo nazwy obiektu zgodnej z tym, co u klienta wpisano w systemie zakupowym. Dopisz te pola do zlecenia na początku. Nie przy fakturze.
Wysyłka i przypomnienia
Faktura wysłana mailem na ogólny adres klienta lubi ginąć. Ustal, kto u klienta ją zatwierdza. Wysyłaj dokumenty do tej osoby razem z podpisanym protokołem. Klient, który ma przed oczami potwierdzenie wykonania pracy, szybciej przekazuje fakturę do płatności.
Ustal też stały rytm przypomnień przed terminem i po nim. Krótkie przypomnienie 1 dzień po terminie jest zwykle odbierane jako zwykła procedura, a nie nacisk. Najważniejsze, żeby robił je ktoś konkretny, w stałych odstępach, a nie wtedy, gdy ktoś sobie przypomni.
Reklamacje i korekty: drugie źródło opóźnień
Nawet szybka faktura opóźni się, jeśli klient ją odeśle. Przejrzyj ostatnie korekty i zwroty i zapisz, co było przyczyną: zły adres, brak numeru zamówienia, niezgodność godzin, kwestionowany zakres. Zwykle powtarzają się 2 lub 3 przyczyny. Każdą z nich da się zamknąć 1 polem w zleceniu albo 1 pytaniem zadanym przy przyjęciu zgłoszenia.
Dobrze też, gdy ten sam człowiek odpowiada za cały odcinek od protokołu do wysłania faktury. Gdy odpowiedzialność jest rozproszona między kilka osób (technik, koordynator, księgowa), każdy zakłada, że następny etap wyłapie błąd. Błąd wraca dopiero od klienta. Jak przyjąć i rozliczyć takie zgłoszenie, opisuje tekst o obsłudze reklamacji w serwisie.
„Ja niby wiem, że zarabiam, bo widzę pieniądze na koncie.”
Usłyszałam to w tym tygodniu od właścicielki firmy instalacyjnej. Chyba trudno lepiej opisać problem z oceną rentowności w małej firmie. …więcej
Od czego zacząć
- Zmierz teraz trzy daty (wizyta, protokół w biurze, faktura) dla ostatnich dziesięciu zleceń i zaznacz najdłuższą przerwę.
- Zdefiniuj pola obowiązkowe protokołu i wprowadź zasadę, że bez nich zlecenie się nie zamyka.
- Ustal z klientami, kto podpisuje protokoły i kto zatwierdza faktury, i zapisz to w karcie klienta.
- Przejdź z fakturowania partiami na fakturowanie w dniu zamknięcia zlecenia, przynajmniej dla zleceń jednorazowych.
- Po miesiącu zmierz te same trzy daty jeszcze raz i porównaj.
Jeśli rozliczasz też zlecenia po koszcie własnym, zobacz rentowność zlecenia serwisowego: te same dane z protokołu pozwalają policzyć, które zlecenia faktycznie zarabiają.
Jak Service Express pomaga w przejściu od protokołu do faktury
Opóźnienie między wizytą a fakturą zwykle bierze się stąd, że protokół, zlecenie i faktura żyją w trzech różnych miejscach. W Service Express to jedno miejsce. Technik wypisuje protokół w aplikacji na iOS lub Androidzie, klient podpisuje go na ekranie, a po zakończeniu zlecenia fakturę wystawiasz i wysyłasz do KSeF w tym samym systemie.
- Podpis w dniu wizyty oznacza, że podpisany protokół trafia od razu e-mailem do klienta i do systemu, gdzie jest archiwizowany w formacie PDF. Nie czeka w teczce technika na powrót do biura. Opis znajdziesz w module Protokoły.
- Praca w terenie bez zasięgu nie jest problemem, bo aplikacja działa także offline, a wprowadzone dane synchronizują się po odzyskaniu połączenia, więc piwnica czy hala bez internetu nie opóźnia dokumentu. Technik dodaje też zdjęcia przed i po naprawie oraz rejestruje czas pracy. Zobacz aplikację mobilną.
- Faktura nie wymaga przepisywania, bo po zakończeniu zlecenia wystawiasz fakturę w systemie i przekazujesz ją do KSeF, bez przepisywania danych do osobnego programu. Dzięki temu możesz fakturować w dniu zamknięcia zlecenia. Szczegóły w module Fakturowanie i KSeF.
- Różne rodzaje rozliczeń nie są kłopotem, bo system obsługuje kontrakty ryczałtowe, usługi jednorazowe i faktury cykliczne generowane według harmonogramu, więc ta sama zasada „faktura zaraz po zamknięciu” działa dla różnych typów umów.
Najczęstsze pytania
Dlaczego faktura po zleceniu serwisowym wychodzi z opóźnieniem?
Najczęściej czas ucieka na trzech przerwach: protokół leży w teczce technika, w protokole są braki albo faktury wystawia się partiami. Samo wystawienie faktury zajmuje zwykle kilka minut.
Jak sprawdzić, na którym etapie tracę najwięcej czasu?
Weź 10 ostatnich zakończonych zleceń i dla każdego sprawdź trzy daty: dzień wizyty, dzień dotarcia protokołu do biura i dzień wystawienia faktury. Różnice między nimi pokażą, który etap jest wąskim gardłem w Twojej firmie.
Kiedy wystawić fakturę za wizytę serwisową?
Najlepiej w dniu zamknięcia zlecenia. Gdy dane są kompletne w protokole, faktura może powstać tego samego dnia, a często jednym kliknięciem.
Co musi być w protokole, żeby można było wystawić fakturę?
Czas pracy i dojazdu, zużyte materiały z ilościami, opis wykonanych czynności, wynik oraz podpis osoby, która odebrała pracę. Wprowadź zasadę, że zlecenia nie można zamknąć, dopóki protokół nie jest kompletny.

