First time fix rate, czyli FTFR, to odsetek zleceń, które technik zamknął podczas pierwszej wizyty, bez powrotu do klienta. Wysoki wynik oznacza, że serwisant przyjeżdża przygotowany: wie, co jest zepsute, ma potrzebną część, umie to naprawić. Niski wynik to klient płacący za dojazd dwa razy.
Zarząd widzi go jako jedną z pięciu liczb, którą opisują wskaźniki dla zarządu serwisu. Tu rozbieramy go na części: liczenie bez sporów o wynik, źródła powrotów, zmiany na ten tydzień.
Dlaczego FTFR liczy się bardziej w firmie serwisowej niż w fabryce
Zakładowy dział utrzymania ruchu ma maszyny na miejscu, magazyn za ścianą, technika znającego linię. Druga wizyta to dla niego kwestia kilku minut. Firma serwisująca urządzenia u wielu klientów płaci za każdy powrót dojazdem, godzinami technika, zajętym terminem, który mógł pójść do innego klienta.
Weźmy serwis kotłów i klimatyzacji z 5 technikami, którzy robią łącznie 90 wizyt miesięcznie. Jeśli co piąte zlecenie wymaga drugiej wizyty (liczby przykładowe), to 20 wizyt na 100 to praca, za którą klient nie chce płacić drugi raz. W umowie z SLA dochodzi jeszcze czas naprawy liczony od zgłoszenia, więc powrót wydłuża go o dni. Zobacz umowę serwisową z SLA.
Jak liczyć FTFR krok po kroku
Wzór jest prosty, trudność kryje się w tym, co trafia do licznika albo mianownika.
FTFR = zlecenia zamknięte pierwszą wizytą / wszystkie zamknięte zlecenia wymagające wizyty × 100%
Weźmy przykład (liczby ilustracyjne). W listopadzie zamknięto 90 zleceń z wizytą technika. Przy 72 sprawa skończyła się za pierwszym razem. FTFR wynosi 72 / 90 = 80%.
| Element | Co przyjąć |
|---|---|
| Licznik | Zlecenia zamknięte po pierwszej wizycie, bez kolejnej w tej samej sprawie w ustalonym okresie |
| Mianownik | Wszystkie zlecenia zamknięte w okresie, do których wysłano technika |
| Okres | Zlecenie liczysz w miesiącu zamknięcia, tak jak w pozostałych wskaźnikach |
| Okno powrotu | Jedna wartość dla całej firmy, na przykład 14 dni, zapisana w definicji |
Przykład na 10 zleceniach
Dziesięć zleceń zamkniętych w jednym tygodniu wygląda tak (liczby wymyślone dla ilustracji):
| Nr | Sytuacja | Czy liczone | Pierwszą wizytą |
|---|---|---|---|
| 1 | Wymiana czujnika, zamknięte na miejscu | tak | tak |
| 2 | Naprawa zaworu, zamknięte na miejscu | tak | tak |
| 3 | Technik wrócił po część, której nie miał w busie | tak | nie |
| 4 | Klient odwołał zlecenie | nie, anulowane | nie dotyczy |
| 5 | Usterka usunięta telefonicznie | nie, brak wizyty | nie dotyczy |
| 6 | Regulacja sterownika, zamknięte na miejscu | tak | tak |
| 7 | Montaż zaplanowany z góry na dwa dni | nie, druga wizyta była w planie | nie dotyczy |
| 8 | Przegląd z usunięciem usterki, zamknięte na miejscu | tak | tak |
| 9 | Ta sama usterka zgłoszona ponownie po 6 dniach | tak | nie |
| 10 | Wymiana pompy, zamknięte na miejscu | tak | tak |
Do mianownika trafia 7 zleceń, bo trzy wykluczono. Pierwszą wizytą zakończono 5 z nich, więc FTFR = 5 / 7 ≈ 71%. Zlecenie nr 9 to powrót mimo osobnego numeru: ta sama usterka wróciła w oknie 14 dni.
Powtórna wizyta wydłuża MTTR, czyli czas naprawy. Naprawa liczona od zgłoszenia kończy się o dni później niż przy jednej wizycie. Wskaźnik powtórnych wizyt to dopełnienie FTFR do 100%, w przykładzie około 29%.
Co wykluczyć
Z mianownika wyjmij to, co nie mówi nic o jakości pierwszej wizyty:
- zlecenia anulowane i testowe,
- rozwiązane zdalnie, telefonem lub zdalnym dostępem, bo nie było wizyty,
- przeglądy cykliczne z listą kontrolną, jeśli liczysz osobno naprawy awaryjne,
- wizyty zaplanowane z góry jako dwuetapowe, na przykład montaż w dwóch dniach.
Najważniejsze jest rozróżnienie: druga wizyta zaplanowana nie jest powrotem. Jeśli klient zamówił montaż w dwóch etapach, rozłożonych na dwa dni robocze z przerwą na dostawę części, to nie jest błąd serwisu. Powrotem jest wizyta, której nikt nie planował, bo pierwsza nie rozwiązała problemu.
Pułapka: sztuczne podbijanie wyniku
Technik zamyka zlecenie, a klient następnego dnia zgłasza tę samą usterkę jako nowe zgłoszenie. Pierwsze to sukces, drugie to osobna sprawa.
Do powrotu zaliczaj każde zgłoszenie o tym samym urządzeniu i tej samej usterce w oknie czasowym, niezależnie od numeru zlecenia. Wymaga to powiązania zleceń z urządzeniem. O odróżnianiu powrotu od nowej awarii piszemy też w tekście o obsłudze reklamacji w serwisie.
Skąd biorą się powroty do klienta
W firmach serwisowych powtarzają się cztery przyczyny. Każda ma inne lekarstwo, więc nie ma sensu leczyć wszystkich naraz.
Brak części. Technik diagnozuje usterkę, ale ma w busie nie to, co trzeba. Wraca po część, często po kilku dniach. To najprostsza przyczyna do zmierzenia i zwykle najtańsza do poprawy.
Zła diagnoza z telefonu. Zgłoszenie brzmi „nie grzeje”, a przyczyną jest zasilanie, a nie moduł, który technik zabrał. Opis zgłoszenia jest za krótki, nikt nie zadał pytań, a technik jedzie z niewłaściwym zestawem.
Brak historii urządzenia. Technik nie wie, że to urządzenie naprawiano trzy miesiące temu. Nie wie, którą część wymieniono ani co uznano za podejrzane. Zaczyna diagnozę od zera, a klient widzi, że serwis nie pamięta.
Kompetencje. Technik trafił na urządzenie, którego nie zna, a nie miał do kogo zadzwonić. Wraca po konsultację, klient czeka.
Źródłem jest organizacja wiedzy, nie lenistwo. Szerzej: wiedza w głowie jednego technika.
Jak ustalić, która przyczyna dotyczy Ciebie
Zacznij od zapisu przyczyny każdej drugiej wizyty w zleceniu. Wystarczy lista z pięcioma pozycjami do wybrania: brak części, diagnoza, brak historii urządzenia, kompetencje, dostęp do urządzenia (zamknięte pomieszczenie, nieobecny klient). Technik wskazuje jedną, zanim zamknie zlecenie powrotne.
Po 30 dniach zrób proste zestawienie: ile powrotów, z jakiej przyczyny, u którego klienta, na jakim typie urządzenia. Przy 18 powrotach w miesiącu (przykład) często okazuje się, że 11 z nich ma jedną przyczynę albo dotyczy jednego typu urządzenia. Wtedy masz konkretną zmianę do wprowadzenia, a nie ogólne hasło „poprawmy jakość”.
W firmach serwisowych technik jest wysoko opłacanym detektywem.
Bo zamiast np. naprawiać ladę chłodniczą, przez pierwsze pół godziny przesłuchuje kasjerkę, a ta o ladzie wie tylko tyle, że przestała chłodzić. …więcej
Jak poprawić FTFR
- Części. Ustal dla busów listę stałego zapasu na podstawie najczęstszych napraw i zarezerwuj części pod konkretne zlecenie, zanim technik wyjedzie. Zasady opisuje tekst o magazynie części zamiennych.
- Zgłoszenie. Przy przyjęciu zadaj stałe pytania: model i numer seryjny, objawy, kiedy się zaczęły, co już próbowano. Zdjęcie tabliczki znamionowej od klienta skraca diagnozę.
- Historia. Przed wyjazdem technik ma zobaczyć poprzednie zlecenia dla tego urządzenia, wymienione części i uwagi. Dobrze prowadzona ewidencja urządzeń to podstawa.
- Kompetencje. Dobieraj technika do typu urządzenia, a nie do wolnego terminu. Ustal, kogo technik może zapytać na miejscu i ile ma czasu na odpowiedź.
- Konsultacja na miejscu. Pozwól technikowi zrobić zdjęcie i wysłać je koordynatorowi z pytaniem, zanim zamknie wizytę z odroczoną naprawą.
Czego nie robić
Nie rozliczaj techników z samego FTFR. Jeśli wskaźnik stanie się ich oceną, zaczną zamykać zlecenia „na wszelki wypadek” jako niedokończone albo odmawiać trudnych napraw. Ocena pojedynczego technika z kilkunastu zleceń w miesiącu jest też statystycznie krucha. Używaj wskaźnika do szukania przyczyn w procesie.
Uważaj również na równoległe cele. Skracanie czasu reakcji za wszelką cenę posyła technika bez części i obniża FTFR. Czytaj oba wskaźniki razem, a każdą zmianę porównuj z poprzednim miesiącem.
Od czego zacząć
- Zapisz definicję: co jest powrotem, jakie okno czasowe, co wykluczasz z mianownika.
- Dodaj do zlecenia pole „przyczyna drugiej wizyty” z listą 5 pozycji.
- Policz FTFR za ostatni miesiąc ręcznie, nawet w arkuszu, żeby znać punkt wyjścia.
- Wybierz jedną przyczynę, która występuje najczęściej, i zaplanuj jedną zmianę na ten miesiąc.
- Po miesiącu policz wskaźnik jeszcze raz i porównaj z poprzednim wynikiem, nie ze „średnią rynku”.
Jak Service Express pomaga w poprawie FTFR
Wskaźnik da się policzyć tylko wtedy, gdy zlecenia są powiązane z urządzeniem, a dane powstają przy zleceniu. W Service Express zgłoszenie dostaje status oraz priorytet, a każde zlecenie wskazuje klienta oraz urządzenie.
- Baza urządzeń przechowuje pełną historię serwisową klienta, obiektu i konkretnego urządzenia, a kod QR lub NFC na naklejce pokazuje technikowi paszport techniczny na miejscu. Zobacz bazę urządzeń.
- Zapotrzebowanie materiałowe powiązane ze zleceniem pozwala zabezpieczyć części przed wizytą, a stany w busach (car stock) aktualizują się na podstawie zużycia ze zleceń. Zobacz magazyn.
- Aplikacja mobilna działa online i offline, pokazuje zlecenia, historię urządzeń i materiały, a technik dodaje zdjęcia i protokół. Zobacz aplikację mobilną.
- Zgłoszenia z maila, telefonu, portalu klienta i kodów QR trafiają do jednego rejestru, więc usterka zgłoszona drugi raz jest widoczna przy tym samym kliencie. Zobacz rejestr zgłoszeń i zleceń.
Najczęstsze pytania
Co to jest first time fix rate?
To odsetek zleceń zakończonych podczas pierwszej wizyty u klienta, bez konieczności powrotu. Liczy się go dla zleceń, które wymagały wyjazdu technika, w wybranym okresie, na przykład w miesiącu.
Jak obliczyć FTFR?
Podziel liczbę zleceń zamkniętych pierwszą wizytą przez liczbę wszystkich zamkniętych zleceń wymagających wizyty i pomnóż przez 100%. W przykładzie 72 zlecenia z 90 załatwione od razu dają 80%. Do mianownika nie wliczaj zleceń anulowanych, zdalnych ani testowych.
Co uznać za powrót do klienta?
Drugą wizytę w tej samej sprawie na tym samym urządzeniu w ustalonym okresie, na przykład w ciągu 14 dni. Okres ustal raz i zapisz, bo zmiana definicji w trakcie roku psuje porównania.
Od czego zacząć poprawianie FTFR?
Od zapisania przyczyny każdej drugiej wizyty w zleceniu, według krótkiej listy: brak części, diagnoza, brak historii, kompetencje, dostęp do urządzenia. Po miesiącu widać, która przyczyna powtarza się najczęściej, i od niej zaczynasz zmiany.

